Kwas hialuronowy – jakie są skutki uboczne zabiegów?

Większość objawów po podaniu kwasu hialuronowego – obrzęk, siniaki i tkliwość – jest przejściową reakcją tkanek i ustępuje w ciągu kilku dni. Silny lub narastający ból, zbielenie skóry, zaburzenia widzenia, gorączka albo szybko powiększający się obrzęk wymagają pilnego kontaktu z lekarzem, ponieważ mogą oznaczać powikłanie.

Jak odróżnić normę od powikłań?

Kwas hialuronowy jest biozgodnym i biodegradowalnym materiałem, ale jego podanie pozostaje zabiegiem iniekcyjnym. Reakcja organizmu zależy między innymi od miejsca wkłucia, rodzaju preparatu i indywidualnych predyspozycji. Obrzęk może być większy w okolicy ust, gdzie preparat wiąże wodę, a siniaki wynikają z uszkodzenia drobnych naczyń.

Najczęściej zaczerwienienie i obrzęk trwają od kilku godzin do kilku dni, natomiast siniaki lub tkliwość mogą utrzymywać się około tygodnia. Objawy powinny stopniowo słabnąć, a nie narastać.

Objawy alarmowe po kwasie hialuronowym

Nie czekaj na samoistne ustąpienie objawów, jeśli pojawi się silny, piekący lub narastający ból, zbielenie albo marmurkowate zabarwienie skóry, szybko narastający obrzęk, pęcherze, gorączka lub ropna wydzielina. Takie symptomy wymagają kontaktu z lekarzem wykonującym zabieg. Jeśli wystąpi nagłe pogorszenie widzenia, mroczki, błyski lub „mgła” przed okiem, potrzebna jest natychmiastowa pomoc medyczna.

Najpoważniejsze powikłania naczyniowe są rzadkie, ale czas ma znaczenie. Zablokowanie naczynia przez wypełniacz może prowadzić do niedokrwienia, a następnie do martwicy skóry. W wyjątkowych sytuacjach zator może dotyczyć naczyń oka.

Dlaczego dochodzi do powikłań?

Ryzyko zwiększa nieprawidłowa technika iniekcji, podanie preparatu zbyt powierzchownie lub w niewłaściwe miejsce oraz niedostateczna znajomość anatomii naczyń. Grudki, zgrubienia i tak zwany Efekt Tyndalla, czyli niebieskawe zabarwienie skóry, mogą wynikać z płytkiego rozmieszczenia wypełniacza.

Źródłem problemu bywa także brak aseptyki, preparat o niepewnym pochodzeniu albo niewłaściwe przechowywanie produktu. Zakażenia po iniekcjach należą do rzadkości, lecz ich ryzyko rośnie, gdy narzędzia nie są jednorazowe, skóra nie została właściwie przygotowana lub zabieg wykonuje osoba bez odpowiedniego przygotowania.

Późne objawy, takie jak nawracający obrzęk, guzki i okresowe zaczerwienienie, mogą wiązać się ze stanem zapalnym lub biofilmem. Biofilm to skupisko bakterii otoczone ochronną warstwą, które może rozwijać się tygodnie lub miesiące po zabiegu. Każdy taki przypadek wymaga oceny lekarskiej, a nie samodzielnego leczenia.

Jak leczy się powikłania?

Postępowanie zależy od przyczyny. Lekarz ocenia wygląd i ukrwienie tkanek, a w razie potrzeby zleca dodatkową diagnostykę, na przykład USG. Nie należy samodzielnie masować bolesnych zmian, nakłuwać ich ani przyjmować antybiotyków lub sterydów bez konsultacji.

W leczeniu mogą być stosowane:

• Hialuronidaza – lek dostępny tylko u lekarza, który rozpuszcza kwas hialuronowy. Stosuje się ją między innymi przy niedrożności naczynia, utrzymujących się grudkach, migracji preparatu lub wybranych reakcjach zapalnych.
• Antybiotykoterapia – gdy lekarz rozpozna zakażenie, ropień albo podejrzenie biofilmu.
• Stery​​dy lub leki przeciwalergiczne – w wybranych reakcjach zapalnych i nadwrażliwości, zawsze po ocenie medycznej.
• Drenaż chirurgiczny – przy ropniu, którego nie można bezpiecznie opanować samym leczeniem farmakologicznym.
• Kontrola i badanie USG – gdy przyczyna obrzęku, zgrubienia lub asymetrii nie jest jasna.

W przypadku podejrzenia niedokrwienia lekarz może wdrożyć postępowanie ratunkowe z użyciem hialuronidazy. Nie oznacza to, że każdy obrzęk wymaga rozpuszczenia preparatu. Decyzję podejmuje specjalista po badaniu.

Jak zmniejszyć ryzyko skutków ubocznych?

Największe znaczenie ma kwalifikacja do zabiegu, znajomość przeciwwskazań i wybór lekarza pracującego w warunkach zapewniających aseptykę. Powiedz o chorobach, alergiach, przyjmowanych lekach i wcześniejszych wypełniaczach. Zabieg odłóż w przypadku aktywnej infekcji lub zmian zapalnych skóry.

Po iniekcji stosuj przede wszystkim zalecenia osoby wykonującej zabieg. Zwykle obejmują one:

• nie dotykaj i nie uciskaj miejsca wkłucia bez wyraźnego zalecenia lekarza;
• unikaj intensywnego wysiłku fizycznego przez co najmniej pierwszą dobę;
• nie korzystaj z sauny, solarium ani innych źródeł silnego ciepła przez kilka dni;
• nie stosuj dodatkowych preparatów ani leków bez konsultacji;
• zgłoś się na kontrolę, jeśli objawy zamiast słabnąć zaczynają się nasilać.

Łagodny obrzęk lub siniak zwykle nie oznacza powikłania. Gdy jednak pojawia się ból, zmiana koloru skóry, gorączka, narastająca opuchlizna albo zaburzenia widzenia, najbezpieczniejszą decyzją jest szybki kontakt z lekarzem wykonującym zabieg lub z najbliższą pomocą medyczną.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje badania ani indywidualnej porady lekarskiej. W razie niepokojących objawów po zabiegu skontaktuj się z lekarzem. Nie podejmuj samodzielnego leczenia.