Osocze bogatopłytkowe – jakie są skutki uboczne zabiegu?

Osocze bogatopłytkowe (PRP) jest uznawane za bezpieczny zabieg, ponieważ preparat powstaje z własnej krwi pacjenta. Najczęstsze skutki uboczne to przejściowy ból, tkliwość, obrzęk, zaczerwienienie lub niewielki siniak. Zwykle ustępują samoistnie w ciągu kilku dni. Jak każda iniekcja, PRP wiąże się jednak z małym ryzykiem infekcji, krwiaka albo podrażnienia nerwu czy naczynia.

Dlaczego po PRP może boleć?

Osocze bogatopłytkowe nie jest klasycznym lekiem przeciwbólowym. To autologiczny preparat, czyli materiał uzyskany z krwi tej samej osoby, której zostanie podany. Zawiera płytki krwi i czynniki wzrostu pobudzające lokalne procesy naprawcze.

Samo pobranie krwi i wkłucie igły powodują niewielki mikrouraz. Organizm odpowiada na niego miejscową reakcją zapalną, która może objawiać się bólem, uczuciem ciepła, rozpieraniem, obrzękiem lub krótkotrwałym ograniczeniem ruchu. Taka reakcja zwykle jest częścią procesu regeneracji, a nie oznaką powikłania. Dolegliwości powinny stopniowo słabnąć, choć ich nasilenie zależy od miejsca podania, leczonej tkanki i indywidualnej wrażliwości.

Autologiczne pochodzenie PRP sprawia, że reakcja alergiczna na samo osocze jest mało prawdopodobna. Uczulenie może jednak dotyczyć środka odkażającego, plastra, opatrunku lub dodatkowo zastosowanego leku znieczulającego.

Osocze bogatopłytkowe – skutki uboczne typowe i alarmowe

Po zabiegu obserwuj zarówno miejsce wkłucia, jak i ogólne samopoczucie. Poniższe zestawienie pomaga odróżnić spodziewane reakcje od objawów, które wymagają kontaktu z lekarzem:

Infekcja po iniekcji jest rzadka, ale możliwa, ponieważ zabieg narusza ciągłość skóry. Większy, powiększający się krwiak, utrzymujące się ograniczenie ruchu albo wyraźne pogorszenie stanu ogólnego również wymagają konsultacji. W razie wątpliwości skontaktuj się z lekarzem zamiast samodzielnie oceniać, czy objaw jest niegroźny.

Kto nie powinien poddawać się zabiegowi?

O kwalifikacji zawsze decyduje lekarz, najczęściej ortopeda, po ocenie rozpoznania, chorób przewlekłych, wyników badań i przyjmowanych leków. Najważniejsze przeciwwskazania lub sytuacje wymagające odroczenia zabiegu obejmują:

• aktywną infekcję ogólną albo zakażenie skóry w miejscu planowanego wkłucia,
• małopłytkowość, zaburzenia krzepnięcia, ciężką niedokrwistość lub inne choroby krwi,
• sepsę, niestabilność krążeniową albo poważny, niewyrównany stan ogólny,
• czynną chorobę nowotworową, szczególnie dotyczącą układu krwiotwórczego,
• ciążę i karmienie piersią, gdy lekarz nie może potwierdzić bezpieczeństwa procedury,
• leczenie przeciwzakrzepowe, immunosupresyjne lub inne leki wpływające na płytki krwi.

Przyjmowanych leków nie wolno odstawiać samodzielnie. Dotyczy to zwłaszcza leków przeciwzakrzepowych, których nagłe przerwanie może zwiększyć ryzyko zakrzepu. Lekarz ocenia osobno ryzyko krwawienia, zakrzepowego oraz spodziewane korzyści z terapii.

Jak ograniczyć ryzyko powikłań?

Bezpieczeństwo zależy nie tylko od samego preparatu, lecz także od prawidłowej kwalifikacji, jałowych warunków i precyzyjnego podania. Przed zabiegiem poinformuj lekarza o wszystkich chorobach, infekcjach i przyjmowanych preparatach. Pomaga także dobre nawodnienie oraz przełożenie wizyty w razie gorączki lub aktywnego zakażenia.

NLPZ, czyli niesteroidowe leki przeciwzapalne, mogą osłabiać zamierzony efekt biologiczny PRP. Nie przyjmuj ich przed ani po zabiegu bez uzgodnienia z lekarzem. Często zaleca się czasowe odstawienie tych preparatów, ale dokładny okres zależy od leku, wskazania i stanu pacjenta. Paracetamol lub inne leczenie przeciwbólowe również powinny być dobrane zgodnie z zaleceniami medycznymi.

Po iniekcji stosuj się do zaleceń dotyczących obciążania leczonej kończyny i nie wracaj zbyt szybko do intensywnego treningu. Miejsce wkłucia utrzymuj w czystości, nie dotykaj go brudnymi rękami i przez czas wskazany przez lekarza zrezygnuj z basenu, sauny oraz kąpieli sprzyjających moczeniu rany. W pierwszych dniach najczęściej zaleca się ograniczenie wysiłku i delikatne poruszanie stawem.

Najważniejszym zabezpieczeniem przed powikłaniami jest prawidłowa kwalifikacja lekarska. PRP nie jest właściwym rozwiązaniem dla każdej przyczyny bólu stawu, ścięgna lub więzadła.

Niewielki ból, obrzęk i siniak zwykle są przejściową odpowiedzią na iniekcję. Gorączka, ropna wydzielina, narastające zaczerwienienie, silny ból po około 72 godzinach, zaburzenia czucia lub oddychania wymagają szybkiego kontaktu z lekarzem. Nie stosuj NLPZ na własną rękę, ponieważ mogą zmniejszać efekt terapii, a leków przeciwzakrzepowych nigdy nie odstawiaj bez decyzji lekarza.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.