Osocze bogatopłytkowe – jakie są przeciwwskazania do zabiegu?

Osocze bogatopłytkowe (PRP) jest preparatem pozyskiwanym z własnej krwi pacjenta, dlatego ryzyko reakcji alergicznej jest małe. Nie oznacza to jednak, że zabieg można wykonać u każdego. Przeciwwskazaniami mogą być między innymi aktywna infekcja, choroby krwi, nowotwór, ciąża oraz przyjmowanie leków wpływających na krzepnięcie. Ostateczną decyzję zawsze podejmuje lekarz po wywiadzie i ocenie stanu zdrowia.

Jakie są przeciwwskazania do zabiegu PRP?

Osocze bogatopłytkowe, określane także skrótem PRP, zawiera skoncentrowane płytki krwi i czynniki wzrostu. Ponieważ preparat powstaje z krwi pacjenta, jest autologiczny i zwykle dobrze tolerowany. Sam zabieg wiąże się jednak z pobraniem krwi oraz iniekcją, dlatego jego bezpieczeństwo zależy także od ogólnego stanu zdrowia, miejsca podania i stosowanych leków.

Przeciwwskazania dzieli się na bezwzględne, które zazwyczaj wykluczają wykonanie procedury, oraz względne, wymagające indywidualnej oceny. Granica między tymi grupami może zależeć od wskazania, rodzaju PRP i aktualnego stanu pacjenta.

Jak leki wpływają na zabieg?

Przed kwalifikacją trzeba przekazać lekarzowi pełną listę przyjmowanych leków, także tych dostępnych bez recepty i suplementów. Szczególnej uwagi wymagają preparaty wpływające na płytki krwi lub krzepnięcie. Mogą zwiększać ryzyko siniaków i krwawienia po wkłuciu, a część z nich może też zmieniać działanie uzyskanego preparatu.

Do grup wymagających omówienia z lekarzem należą:

• Leki przeciwzakrzepowe – między innymi warfaryna, acenokumarol oraz inne doustne antykoagulanty.
• Leki przeciwpłytkowe – na przykład kwas acetylosalicylowy, często określany jako aspiryna.
• NLPZ – ibuprofen, ketoprofen i diklofenak mogą czasowo wpływać na funkcję płytek.
• Leki immunosupresyjne – ich znaczenie zależy od choroby, dawki i aktualnego stanu odporności.

Nie wolno samodzielnie odstawiać leków przeciwzakrzepowych ani przeciwpłytkowych. Taką decyzję może podjąć wyłącznie lekarz prowadzący, w porozumieniu ze specjalistą kwalifikującym do PRP. Nie istnieje jeden bezpieczny dla wszystkich pacjentów termin odstawienia NLPZ lub innych leków. W niektórych sytuacjach odstawienie terapii byłoby bardziej ryzykowne niż przełożenie zabiegu.

Dlaczego kwalifikacja lekarska jest konieczna?

Lista przeciwwskazań nie zastępuje badania. Lekarz ocenia rozpoznanie, aktywność choroby, wyniki morfologii i układu krzepnięcia, przyjmowane leki, miejsce planowanej iniekcji oraz ryzyko związane z pobraniem krwi. Znaczenie ma także to, czy PRP ma być podane w medycynie estetycznej, ortopedii, stomatologii czy innym obszarze.

Zabieg można odroczyć, gdy pacjent ma gorączkę, aktywną infekcję, zmianę zapalną lub opryszczkę w miejscu podania, niedawno zakończył antybiotykoterapię albo jego stan ogólny jest niestabilny. W przypadku chorób przewlekłych, ciąży, karmienia piersią i leczenia immunosupresyjnego decyzja wymaga oceny indywidualnej. Autologiczne pochodzenie preparatu ogranicza ryzyko alergii, ale nie eliminuje powikłań związanych z igłą, krwawieniem, zakażeniem lub niewłaściwą kwalifikacją.

Najczęstsze pytania o bezpieczeństwo PRP

Czy osocze bogatopłytkowe może wywołać alergię?

Ryzyko reakcji alergicznej na samo PRP jest małe, ponieważ preparat pochodzi z własnej krwi pacjenta. Możliwe są jednak miejscowe działania po iniekcji, takie jak ból, tkliwość, zaczerwienienie, obrzęk lub krwiak. Rzadziej dochodzi do zakażenia, dlatego znaczenie ma aseptyka i wykonanie procedury przez wykwalifikowany personel.

Czy ciąża i karmienie piersią wykluczają zabieg?

W tych okresach PRP zwykle się nie wykonuje, ponieważ brakuje wystarczających podstaw do rutynowego stosowania zabiegu. Jeśli istnieje szczególne wskazanie medyczne, decyzję powinien podjąć lekarz po ocenie sytuacji pacjentki.

Co zrobić, jeśli trwa infekcja?

Aktywna infekcja, gorączka, ropna zmiana lub opryszczka w obszarze planowanej iniekcji są powodem do kontaktu z placówką i przełożenia wizyty. Po antybiotykoterapii termin ustala lekarz, uwzględniając zakończenie leczenia oraz powrót pacjenta do dobrego stanu ogólnego.

Kiedy pilnie skontaktować się z lekarzem po zabiegu?

Łagodny ból, obrzęk i zaczerwienienie mogą wystąpić po wkłuciu. Pilnej konsultacji wymagają jednak następujące objawy:

• Narastający lub silny ból, którego nie łagodzą zalecone metody postępowania.
• Szybko powiększający się obrzęk, rozległe zaczerwienienie albo ropna wydzielina.
• Gorączka lub wyraźne pogorszenie samopoczucia.
• Zaburzenia czucia, nagłe osłabienie albo pogorszenie sprawności leczonej okolicy.

Najważniejszym warunkiem bezpiecznego wykonania PRP jest rzetelny wywiad i kwalifikacja lekarska. Przed wizytą trzeba zgłosić wszystkie choroby, infekcje oraz stosowane leki, a w razie wątpliwości przełożyć zabieg zamiast samodzielnie modyfikować leczenie.

Artykuł nie stanowi porady medycznej i ma charakter wyłącznie informacyjny. O możliwości wykonania zabiegu osoczem bogatopłytkowym decyduje lekarz po indywidualnej ocenie stanu zdrowia pacjenta.